Een Voedselbank in Amsterdam?
Door Paul van Oosten (verschenen in Horizon, december 2004)
In een enorme loods aan de rand van de Rotterdamse haven, tussen pallets vol blikken Unox worst, Liga koeken, yoghurt en vla, groenten en nog veel meer levensmiddelen, werkt het echtpaar Sies. Deze bevlogen mensen zijn de initiatiefnemers van de Voedselbank in Rotterdam. Het echtpaar vatte het idee op om de ‘minners’ in onze samenleving te ondersteunen met wat de ‘plussers’ overhouden. Ze richtten daartoe enkele jaren geleden de Stichting Minus Plus op.
In 2001 werd, naar Belgisch voorbeeld, gestart met het uitdelen van voedselpakketten. Nu, in 2004, wordt aan meer dan 1400 gezinnen in en rond Rotterdam, maar ook verder weg, ondersteuning geboden. Sinds enkele maanden steken ook in Amsterdam enkele organisaties, zoals De Regenboog, de gezamenlijke inloophuizen, Stichting Netwerk en de diaconie, de koppen bij elkaar om tot de oprichting van een voedselbank te komen. Zij willen proberen op deze wijze een bijdrage te leveren aan de vermindering van armoede en verspilling.
terug naar de bedeling?
Het feit dat de diaconie nadenkt over een voedselbank is allerminst vanzelfsprekend. Tot 1954 werd door de ’Diaconiebakkerij’ brood uitgedeeld aan behoeftige Amsterdammers. De sluiting van deze bakkerij had alles te maken met het bewustzijn dat dergelijke liefdadigheid niet altijd recht doet aan de waardigheid van mensen. Net als het in de rij staan met een broodloodje, het verplicht vooraan in het armenbankje in de kerk zitten, of klompen waar de letters ’DIA’ in staan gegraveerd. Sociale rechtvaardigheid en ’helpen onder protest’ hebben inmiddels een structurele plaats in het diaconaat. Waarom dan nu toch een voedselbank? Gaan we terug naar ‘de bedeling’?
Er wordt niet graag toegegeven dat ook in Nederland nog steeds mensen leven onder het bestaansminimum. Soms is dat duidelijk zichtbaar (zoals bij verslaafden en daklozen), maar in veel gevallen is er ook sprake van verborgen armoede. Zoals een vrouw die door haar man verlaten is, met vier kinderen achterblijft en daarbovenop ook nog eens ernstig ziek wordt. Zij zit diep in de problemen. Of een Turkse vrouw die met haar kind ineens illegaal blijkt te zijn, omdat haar man bij zijn vertrek naar Turkije haar heeft laten uitschrijven en haar paspoort en alle papieren heeft meegenomen. Ze moet een periode zien te overbruggen waarin één en ander geregeld kan worden. Een financiële oplossing is wel in zicht, maar in de tussentijd heeft zij geen middelen voor haar dagelijkse onderhoud. Het zijn maar enkele voorbeelden. Maar er zijn er veel meer te noemen. Voorbeelden van mensen die niet in staat zijn om te voorzien in de primaire levensbehoefte van een gezonde maaltijd. Dat merken we bijvoorbeeld ook onder schoolkinderen in het stadsdeel Zuidoost, waar de diaconie vanuit het ’Kerkhuis’ onlangs het project ‘Lunch met Aandacht’ is gestart.
actieverpakking
Nu worden heel wat levensmiddelen afgevoerd om verwerkt te worden tot veevoer! Dat dit gebeurt met aan bederf onderhevige levensmiddelen zoals groente, fruit en vlees, is nog enigszins begrijpelijk. Maar het gebeurt ook met levensmiddelen waar niets anders mee aan de hand is dan dat de actieverpakking niet meer geldig of actueel is. Met de inhoud is niets mis, maar verkocht worden kan het niet meer. Opnieuw verpakken is duurder dan het laten vernietigen. Beschikbaar stellen aan de Voedselbank is echter nog goedkoper, beter voor het milieu en bovendien worden er daadwerkelijk noden mee gelenigd. Dat bedrijven dat ook vinden mag blijken uit het feit dat zij zelfs bereid zijn te betalen voor het vervoer en bijdragen aan de kosten van de voedselbanken die reeds actief zijn in het land.
De diaconie steunt het initiatief van de voedselbank in Amsterdam als experiment om te onderzoeken wat de behoefte is in onze stad, wat de mogelijkheden zijn voor toelevering, inzet van vrijwilligers en de financiële haalbaarheid. Vooralsnog wordt op kleine schaal gestart door het ophalen van voedsel uit Rotterdam en distributie via de inloophuizen en sociale restaurants. Bent u geïnteresseerd in dit project? Wilt u meehelpen het te realiseren? Dan kunt u gebruik maken van het reactieformulier onderaan deze pagina. Er is met name behoefte aan mensen die kennis hebben van logistiek en levensmiddelen of voedselindustrie.Vrijwilligers zullen in de naaste toekomst nodig zijn om te helpen bij inpakken en distributieklaar maken van de pakketten. Voor meer informatie kunt u ook de websites http://www.voedselbank.nl en http://www.voedselbankamsterdam.nl raadplegen.